Historia wsi Nieciecz

Nieciecz, sierpień 2016, fot. Marcin Gowin.

Nieciecz, mała cicha wioska  położona na piaszczystym terenie w pobliżu lasu i rzeki Wieprz. Nieliczna starsza zabudowa, stodoły i budynki gospodarcze, małe podwórka przeplatają się z nowym budownictwem. Wieś, która nie ma swojego określonego centrum, którą stawi tylko kilka krótkich uliczek między ścianą lasu a łąkami nadwieprzańskimi.

Nieciecz, zapominana osada ma długą przeszłość, była wsią królewską leżącą przy trakcie prowadzącym do miasta królewskiego Ryk i dalej. Wieś Nieciecz powstała w XVI wieku, pierwsza wzmianka o tej miejscowości pojawia się w 1569 roku w spisie podatkowym jako Nieciecza. Była to wioska należąca do starostwa gołębskiego i parafii Gołąb, wtedy mieszkało w Niecieczy 3 zagrodników [1].

W lustracji starostwa gołębskiego z 1629 roku o Niecieczy zapisano:

W tej wsi łan jeden, na nim chałupników 5, siedzą na równo, a robotę i czynsz odkupują.

AGAD, Metryka Koronna, sygn. Lustracje, dz. XVIII, 33, Lustratia Mało Polska Dobr JKM w Woiewodztwie Sandomirskim 1629, Dzierżawa Gołąb odłączona od Starostwa Stężyckiego.

W kolejnej lustracji z początku lat 60. XVII wieku, a więc z czasów po potopie szwedzkim, zanotowano, że mieszkało tu tylko dwóch zagrodników, czyli ubogich chłopów, którzy płacili niewielki czynsz i „powinni nadto po 3 kopy zboża nażąć czasu żniwa i łąki posprzątać”. Liczba ludności w czasach spisywania tej lustracji, kiedy kraj był wyniszczony wojnami, drastycznie spadła, zatrzymał się rozwój wielu osad. Wieś graniczyła z Niebrzegowem wioską szlachecką  [2].

W kolejnym stuleciu Nieciecz rozwijała się, w XVIII wieku mieszkało w niej więcej gospodarzy, była też karczma i młyn. W lustracji starostwa gołębskiego z 1771 roku podano nazwiska poddanych należących do dworu w Gołębiu. W Niecieczy nie znajdował się żaden folwark.

Poddani pociążeni [wsi Nieciecz]

Maciej Święch

Wojciech Kursa

Wojciech drugi Kursa

Florek Kursa

Wacek (?) Kursa

Kasper (młynarz)

AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI — Inwentarze Starostw, Inwentarz Starostwa Gołąbskiego, województwo lubelskie, sygn.75.

Karczma w Niecieczy

Lustracja z 1771 roku, w której znajduje się dokładny opis jedynej karczmy w Niecieczy, nie podaje roku, w którym budynek ten został wzniesiony ani dokładniejszej lokalizacji tej karczmy. Wiadomo jedynie, że w czasach lustracji był w złym stanie, dlatego można przypuszczać, że karczma ta istniała już od wielu lat. W innych wsiach należących do starostwa gołębskiego, również znajdowały się karczmy i najczęściej były zlokalizowane na ważniejszych traktach lub w okolicy przeprawy przez rzekę. W pobliżu Niecieczy znajdowała się przeprawa przez Wieprz, ale przeprawa ta nie należała do starostwa gołębskiego [3].

Karczma w Niecieczy, czyli raczej Browarek w węgieł stawiany, stary, zły, częścią tarcicami (?) częścią zaś gontami pobity. Po lewej stronie tego Browarku izba z komorą dla karczmarza o jednym złym oknie, z piecem i kominem (…) po prawej zaś izba cała zła na suszenie (…).

AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI — Inwentarze Starostw, Inwentarz Starostwa Gołąbskiego, województwo lubelskie, sygn.75.

Dzierżawcą karczmy był Żyd, który płacił roczny podatek do dworu w Gołębiu.

Młyn w Niecieczy

Do karczmy należał młyn.

Do tej arendy należy młyn pływający na Wieprzu o dwóch kołach i tyluż ramieniach dobrych. Młynarz ma chałupę blisko niego, częścią w węgieł częścią zaś w słupy (?) postawioną iuż nadpsutą, słomą pokrytą o jednej izbie i komorze. 

AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI — Inwentarze Starostw, Inwentarz Starostwa Gołąbskiego, województwo lubelskie, sygn.75.

Chłopi mieszkający w Niecieczy odrabiali pańszczyznę do starostwa gołębskiego.

W kolejnych latach wzrastała liczba mieszkańców tej osady, w 1827 roku było tu 8 gospodarstw i mieszkało 51 osób. W 1866 roku na mocy uwłaszczenia, powstało tu 6 gospodarstw rolnych. Wieś należała do gminy Gołąb. Na początku lat 20. XX wieku było tu 7 domów i 27 mieszkańców.

 

Przypisy:

[1] Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. 3, Źródła dziejowe. T. 14, Warszawa 1886, s. 339.

[2] AGAD, Metryka Koronna, sygn. Lustracje, dz. XVIII, 33, Lustratia Mało Polska Dobr JKM w Woiewodztwie Sandomirskim 1660-1664, Dzierżawa Gołąb odłączona od Starostwa Stężyckiego.

[3] AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI — Inwentarze Starostw, Inwentarz Starostwa Gołąbskiego, województwo lubelskie, sygn.75.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *