Św. Mikołaj żył na przełomie III i IV wieku w Azji Mniejszej. Pochodził z zamożnej rodziny i cały swój majątek rozdał ubogim. Zmarł 6 grudnia, znany jest z licznych cudów. To święty czczony w kościele katolickim i prawosławnym. W średniowieczu relikwie świętego sprowadzono z Miry do Włoch i wtedy rozpoczęła się bogata obrzędowość związana z jego kultem, w późniejszym czasie połączona także ze zwyczajem obdarowywania dzieci podarkami. Według licznych żywotów i legend, święty miał uratować trzy córki (przed sprzedażą do domu publicznego, każdej z nich darował posag) i trzech żołnierzy (niesłusznie oskarżonych i skazanych na karę śmierci) oraz statek, który tonął w czasie sztormu.
Św. Mikołaj w kościele w Gołębiu
W kościele parafialnym w Gołębiu od wieków czczono św. Mikołaja biskupa. W starym gołębskim kościele pw. św. Floriana znajdował się drewniany ołtarz świętych Tobiasza i Mikołaja. W obecnej świątyni w jednej z nisz ambony znajduje się drewniana figurka św. Mikołaja. Rzeźba została wykonana w pierwszej połowie XVII wieku. Biskup został przedstawiony w szatach liturgicznych, jego twarz z brodą i wąsami, w dłoniach trzyma pastorał i księgę, a na niej kule. Tradycja modlitwy do tego świętego w Gołębiu ma bardzo długą historię. W starym drewnianym kościele pw. św. Floriana znajdował się ołtarz boczny, którego patronem byli święci Mikołaj i Tobiasz.
Dawniej w dniu wspomnienia św. Mikołaja odprawiano specjalne nabożeństwo, po którym składano ofiary, np. chleb, ser, masło, miód. Do kościoła zanoszono także len i konopie. Wierzono, że św. Mikołaj to patron dobytku i żywego inwentarza, który miał strzec ludzi i zwierzęta domowe przed wilkami, które również miał w swojej opiece. Św. Mikołaj miał także uchronić domostwa przed gryzoniami.
Bibliografia:
- Dziedzictwo kulturowe Lubelszczyzny. Kultura ludowa, pod red. A. Gaudy, Lublin 2001.