W drugiej połowie lipca zaczynano żniwa. Był to czas, na który oczekiwano przez większą część roku, z którym wiązano liczne wierzenia zawarte w powiedzeniach ludowych. Odeszły dawne tradycje i zmienił się krajobraz wsi. Wśród budynków dawniej znajdujących się na polach gołębskich należy wspomnieć proste, drewniane spichlerze. Służyły do przechowywania zboża i innych płodów rolnych.
Wzmianka na temat dwóch spichlerzy należących do probostwa została zapisana w inwentarzu parafii Gołąb z 1644 roku. Budynki te znajdowały się w pobliżu kościoła, zatem w centrum wsi:
Trochę dalej znajdują się spichlerze ze swoimi przybudówkami, zwanymi szopy, i zajmują obszerny grunt. Jeden spichlerz jest nienaruszony, ma dobre zamknięcie i dach ze strzechy. Ma dwoje drzwi z ich przedpolami, po obu bokach. Drugi spichlerz, przeciwnie, zniszczały od upływu czasu popada w ruinę, ale w krótkim czasie można do przywrócić do dobrego stanu. Są też wokół inne potrzebne spichrze, wymagające naprawy, teraźniejszy czcigodny proboszcz obiecał, ze się tym zajmie, i to zrobił.
Archiwum Archidiecezjalne Lubelskie, Rep 60 IV B 63.
Zatem budynki gospodarcze zostały wyremontowane przez ks. Wojciecha Rejmińskiego, który objął parafię Gołąb w połowie lat 40. XVII wieku.
Pod koniec XVIII wieku spichlerze zostały opisane w lustracji starostwa gołąbskiego oraz w wizytacji parafii Gołąb.
Spichlerze w Gołębiu
Spichlerz nowy w węgieł gontami pokryty, o trzech wielkich przegrodach z schowaniem na górze, dwie w nim przegrody już we wszystkim skończone, drzwi do nich dwoje na zawiasach z zamkami żelaznymi, pułap i podłoga z tarcic, trzecia zaś przegroda bez drzwi i podłogi, z pułapem, wchód także do tego spichlerza na polach stawianego nie jest skończony”
Spichlerz drugi stary pod gontami na polach z gankiem naprzeciwko nowego, w nim dwie przegrody z osobnemi zamknięciami na górze zaś osobne dwa schowania, drzwi do niego wszystkie na zawiasach żelaznych z skoblami. Pułapy dobre z tarcic, podłogi zaś przez wylew wody z Wisły popsute. Ten spichlerz także w węgieł, a przy nim zrąb o jednym przęśle dawno przybudowany bez dachu i nakrycia.
Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI – Inwentarz Starostw, Inwentarz starostwa gołąbskiego. Województwo lubelskie, sygn. 75, s. 20-21.
W tym samym czasie na polach proboszczowskich znajdował się drewniany spichlerz, z dwiema dużymi komorami i trzecią małą, z dachem krytym gontem. Do budynków gospodarskich probostwa należały dwie stodoły (jedna dawna, druga nowa), stajnia z nowym dachem, nowe kwadratowe obory. W koło sadu znajdował się stary płot „częściowo z chrustu pleciony”.
Ważnymi budynkami były także stodoły.
Stodoły wszystkie w słupy stare słomą pokryte. Dachy złe (nieczytelnie). Przęseł w nich dwadzieścia i cztery, w koło klepisków dziesięć. Wierzeje tylko od pola na biegunach, wewnątrz zaś w całym okręgu nie masz zamknięcia. W środku tych stodół bród wielki na skład zboża, słomą pokryty, na słupach czternastu.
Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI – Inwentarz Starostw, Inwentarz starostwa gołąbskiego. Województwo lubelskie, sygn. 75, s. 20-21.
Bibliografia:
- Archiwum Archidiecezjalne Lubelskie, Rep 60 IV B 63.
- AAL, Rep 60 A 105, [wizytacja parafii Gołąb z 1781 roku].
- Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Skarbu Koronnego, seria 11 ASK LVI – Inwentarz Starostw, Inwentarz starostwa gołąbskiego. Województwo lubelskie, sygn. 75.